Ngài tục tánh là Cung, người Võ Dương ở Bình Dương
vào đời Ðông Tấn. Ngài vốn có ba người anh, nhưng đều qua đời vào
lúc còn bé. Người cha sợ rằng sẽ gặp điều chẳng may nữa, nên cho
Ngài vào chùa viện xuất gia lúc ba tuổi, trở thành chú tiểu. Xuất
gia xong, lại trở về nhà ở. Vài năm sau, Ngài bị trọng bịnh, không
ai có thể cứu chữa nổi. Người cha không còn cách nào, bèn đem Ngài
trở lại chùa. Trú tại chùa qua hai đêm, bịnh tình của Ngài từ từ
bình phục. Từ đó, Ngài luôn ở chùa viện, chứ không còn trở về nhà.
Tuy song thân rất nhớ nhung, nhưng họ lại sợ rằng nếu Ngài trở về
nhà nữa thì sẽ gặp tai họa. Vì vậy, họ bèn cho xây một am miếu nhỏ
kế bên nhà, làm phương tiện để Ngài có thể trở về nhà trú ở.
Năm mười tuổi, người cha qua đời. Người chú thấy
bà mẹ của Ngài cô đon, phải cần có người sống bên cạnh, nên ép bức
Ngài hoàn tục. Ngài bảo:
- Lý do xuất gia vốn chẳng phải vì người cha, thì
cớ sao cha mất lại phải hoàn tục? Tôi vì xa rời thế tục mà xuất gia
làm sa di.
Nghe lời này, người chú không còn ép bức Ngài hoàn
tục nữa. Chẳng bao lâu, người mẹ lại qua đời. Ngài bèn trở về nhà lo
tang chế. Sau kỳ hạn thủ hiếu, Ngài liền trở lại chùa tiếp tục tu
hành.
Lần nọ, Ngài đương cắt lúa ngoài ruộng với vài
mươi đồng học. Một đám ăn cướp nghèo đói kéo đến giựt lấy thóc mạ.
Những sư huynh đệ thấy bọn cướp hung dữ, bèn bỏ công việc mà chạy
mất, chỉ còn lại một mình Ngài an nhiên bất động, oai nghi điềm đạm,
từ tốn bảo bọn cướp:
- Các vị ỷ có nhiều người mà đến cướp bóc. Song,
các vị phải tự biết rằng hiện tại làm du côn ăn cướp, nên cuộc sống
phải khốn cùng. Ðó là quả báo mà xưa kia các vị không chịu bố thí
cho người khác. Bây giờ, các vị lại đến đây cướp giựt tài vật của
người, thì e rằng đời sau các vị lại càng bị nghèo cùng túng quẩn
hơn nữa.
Nói xong, Ngài chẳng sợ sệt bỏ đi. Bọn ăn cướp
nghe lời chí lý, khiến cảm thấy hổ thẹn, nên đồng bỏ đi mà không lấy
một bao lúa nào. Biết được việc này, trong chùa cả trăm tăng chúng
đều thán phục kiến thức và dũng khí của Ngài.
Thọ đại giới tỳ kheo xong, hành vi ý chí cang
cường, trí huệ mẫn tiệp, dung mạo chỉnh tề, quy củ đến đi nghiêm túc.
Mỗi lần thấy kinh luật khiếm khuyết, tâm Ngài chột dạ đau xót, nên
phát tâm sang Thiên Trúc tầm cầu kinh luật.
Ðời Ðông Tấn, niên hiệu Long An thứ ba (399), ngài
Pháp Hiển cùng với Huệ Cảnh, Huệ Ngôi, Ðạo Chỉnh, v.v... xuất phát
từ Trường An. (Huệ Ngôi vốn cư trú tại chùa Trường An Ðại Tự, nghiêm
thủ giới luật, thường lên sơn cốc tu thiền định. Nhiều lần ma quỷ,
thiên nữ đến quấy phá mà tâm Thầy vẫn không lay động.)
Dưới đây là lời tự thuật của ngài Pháp Hiển về
cuộc hành trình sang Thiên Trúc cầu kinh điển.